PRACA POGLĄDOWA
Kontrola krótkowzroczności u dzieci - przegląd aktualnych metod i rekomendacji klinicznych
Więcej
Ukryj
1
Ludwig Zamenhoff University Children Clinical Hospital in Bialystok, Pediatric Ophthalmology Sub-Department, Poland
2
Pediatric Ophthalmology Department with Strabismus Treatment Center, Medical University of Bialystok, Poland
A - Koncepcja i projekt badania; B - Gromadzenie i/lub zestawianie danych; C - Analiza i interpretacja danych; D - Napisanie artykułu; E - Krytyczne zrecenzowanie artykułu; F - Zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu
Data nadesłania: 16-06-2026
Data akceptacji: 14-09-2026
Data publikacji: 22-10-2026
Autor do korespondencji
Joanna Zawistowska
Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. L. Zamenhofa w Białymstoku, Poddodział Okulistyki Dziecięcej, Polska
Ophthalmology 2026;29(3):23-26
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Krótkowzroczność jest jednym z ważniejszych problemów zdrowia publicznego współczesnej okulistyki pediatrycznej. Dynamiczny wzrost częstości jej występowania w populacji dziecięcej oraz ryzyko rozwoju wysokiej krótkowzroczności i związanych z nią powikłań sprawiają, że coraz większego znaczenia nabierają działania ukierunkowane na spowalnianie progresji wady. W ostatnich latach nastąpił istotny rozwój metod kontroli krótkowzroczności, obejmujących interwencje środowiskowe, leczenie farmakologiczne z zastosowaniem atropiny w niskich stężeniach oraz rozwiązania optyczne wykorzystujące specjalistyczne soczewki okularowe, miękkie soczewki kontaktowe i ortokeratologię. Liczne badania randomizowane oraz wieloletnie obserwacje kliniczne potwierdzają skuteczność tych metod w ograniczaniu progresji krótkowzroczności i spowalnianiu wydłużania osiowego gałki ocznej. W artykule przedstawiono aktualny stan wiedzy dotyczący kontroli krótkowzroczności u dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem wyników najważniejszych badań klinicznych opublikowanych w ostatnich latach oraz współczesnych rekomendacji ekspertów. Omówiono skuteczność, bezpieczeństwo, zalety i ograniczenia poszczególnych metod terapeutycznych, a także praktyczne aspekty kwalifikacji pacjentów i monitorowania leczenia. Skuteczna kontrola krótkowzroczności wymaga indywidualizacji postępowania oraz długoterminowej współpracy lekarza, pacjenta i jego opiekunów.
REFERENCJE (25)
1.
Holden BA, Fricke TR, Wilson DA, et al.: Global prevalence of myopia and high myopia and temporal trends from 2000 through 2050. Ophthalmology. 2016; 123(5): 1036–1042.
2.
Hu Y, Ding X, Guo X, et al.: Association of age at myopia onset with risk of high myopia in adulthood in a 12-year follow-up study. PLoS One. 2020; 15(5).
3.
Sankaridurg P, Jones L, Vincent S, et al.: IMI Risk Factors for Myopia Report. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2021; 62(5): 3.
4.
Ohno-Matsui K, Wu PC, Yamashiro K, et al.: IMI Pathologic Myopia Report. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2021; 62(5): 5.
5.
Tideman JWL, Snabel MCC, Tedja MS, et al.: Association of axial length with risk of uncorrectable visual impairment for Europeans with myopia. JAMA Ophthalmol. 2016; 134(12): 1355–1363.
6.
Morgan IG, French AN, Ashby RS, et al.: The epidemics of myopia: Aetiology and prevention. Prog Retin Eye Res. 2018; 62: 134–149.
7.
Bullimore MA, Brennan NA: Myopia control: Why each diopter matters. Optom Vis Sci. 2019; 96(6): 463–465.
8.
Xiong S, Sankaridurg P, Naduvilath T, et al.: Time spent in outdoor activities in relation to myopia prevention and control: A systematic review and meta-analysis. Acta Ophthalmol. 2017; 95(6): 551–566.
9.
Gifford KL, Richdale K, Kang P, et al.: IMI Clinical Management Guidelines Report. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2019; 60(3).
10.
American Academy of Ophthalmology. Pediatric Eye Evaluations Preferred Practice Pattern®. Ophthalmology. 2023.
11.
Tideman JWL, Polling JR, Jaddoe VWV, et al.: Axial length growth charts for monitoring myopia progression in children. Acta Ophthalmol. 2021; 99(1): 35–41.
12.
Polskie Towarzystwo Okulistyczne, Sekcja Okulistyki Dziecięcej i Leczenia Zeza. Wytyczne dotyczące postępowania w krótkowzroczności postępującej u dzieci i młodzieży. Warszawa: PTO; 2021.
13.
World Society of Paediatric Ophthalmology and Strabismus (WSPOS). WSPOS Myopia Consensus Statement 2025. WSPOS; 2025.
14.
World Health Organization. Guidelines on Physical Activity, Sedentary Behaviour and Sleep for Children Under 5 Years of Age. Geneva: World Health Organization; 2019.
15.
Chia A, Chua WH, Cheung YB, et al.: Atropine for the treatment of childhood myopia: safety and efficacy of 0.01%, 0.1%, and 0.5% doses (ATOM2). Ophthalmology. 2012; 119(2): 347–354.
16.
Yam JC, Li FF, Zhang X, et al.: Two-Year Clinical Trial of the Low-Concentration Atropine for Myopia Progression (LAMP) Study. Ophthalmology. 2020;127(7): 910–919.
17.
Zadnik K, Schulman E, Flitcroft I, et al.: CHAMP Trial Group Investigators. Efficacy and safety of 0.01% and 0.02% atropine for the treatment of pediatric myopia progression over 3 years: a randomized clinical trial. JAMA Ophthalmol. 2023; 141(10): 990–999. doi:10.1001/jamaophthalmol.2023.2097.
18.
Lam CSY, Tang WC, Tse DYY, et al.: Defocus Incorporated Multiple Segments (DIMS) spectacle lenses slow myopia progression: 6-year follow-up results. Br J Ophthalmol. 2023; 107(10): 1363–1368.
19.
Bao J, Yang A, Huang Y, et al.: Myopia control with spectacle lenses with aspherical lenslets: 2-year results of a randomized clinical trial. Br J Ophthalmol. 2023.
20.
Laughton D, Hill JS, McParland M, et al.: Control of myopia using diffusion optics spectacle lenses: 4-year results of a multicentre randomised controlled, efficacy and safety study (CYPRESS). BMJ Open Ophthalmol. 2024; 9(1): e001790. doi:10.1136/bmjophth-2024-001790.
21.
Chamberlain P, Peixoto-de-Matos SC, Logan NS, et al.: A 3-Year Randomized Clinical Trial of MiSight® 1 Day Lenses for Myopia Control. Optom Vis Sci. 2019; 96(8): 556–567.
22.
Chamberlain P, Arumugam B, Jones D, et al.: Long-term effect of dual-focus contact lenses on myopia progression in children: 6-year multicenter clinical trial. Optom Vis Sci. 2022.
23.
Walline JJ, Walker MK, Mutti DO, et al.: Effect of high add power multifocal contact lenses on myopia progression in children: The BLINK Randomized Clinical Trial. JAMA. 2020; 324(6): 571–580.
24.
Cho P, Cheung SW: Retardation of Myopia in Orthokeratology (ROMIO) Study. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2012; 53(11): 7077–7085.
25.
Kinoshita N, Konno Y, Hamada N, et al.: Additive effects of orthokeratology and atropine 0.01% ophthalmic solution in slowing axial elongation in children with myopia: first-year results. Jpn J Ophthalmol. 2018; 62(5): 544–553.